Een pilletje melatonine voor het slapengaan klinkt behoorlijk onschuldig. Melatonine is tenslotte een stof die je lichaam zelf aanmaakt en je kunt supplementen gewoon bij de drogist kopen. Maar welke bijwerkingen kan melatonine eigenlijk hebben als je het iedere avond gebruikt? Nieuw onderzoek zorgt voor discussie. Bij mensen die langdurig melatonine gebruikten, werd opvallend vaker hartfalen vastgesteld. Reden om je potje melatonine direct weg te gooien?
Wat doet melatonine eigenlijk?
Melatonine is een hormoon dat een belangrijke rol speelt bij je biologische klok. Zodra het ’s avonds donker wordt, gaat je lichaam meer melatonine produceren. Daarmee krijgt je lichaam als het ware het signaal dat de nacht eraan komt en het tijd wordt om te slapen.
Melatonine werkt daardoor anders dan klassieke slaapmiddelen. Het verdooft je niet, maar helpt vooral het slaap-waakritme te sturen. Extra melatonine kan daarom bijvoorbeeld nuttig zijn wanneer je biologische klok tijdelijk uit balans is, zoals bij een jetlag.
Dat betekent alleen niet automatisch dat extra melatonine iedereen met slaapproblemen helpt. Uit een systematische review blijkt dat de effectiviteit bij slapeloosheid onder andere afhankelijk is van de vorm van melatonine en de onderzochte groep (1).
Welke bijwerkingen heeft melatonine?
Melatonine wordt over het algemeen goed verdragen, zeker wanneer het kortdurend wordt gebruikt. Toch kan het bijwerkingen geven. De meest genoemde klachten zijn hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en slaperigheid overdag. Sommige mensen ervaren daarnaast levendige dromen.
Ook kan melatonine een wisselwerking hebben met bepaalde medicijnen. Dat is bijvoorbeeld relevant bij sommige bloedverdunners, bloeddrukverlagers en medicijnen die het centrale zenuwstelsel beïnvloeden. Gebruik je medicijnen en wil je regelmatig melatonine nemen, dan is het verstandig om bij je arts of apotheker te controleren of de combinatie geschikt is.
De meeste bekende bijwerkingen zijn dus relatief mild. De grotere vraag is wat er gebeurt wanneer je melatonine maanden of jarenlang iedere avond gebruikt. Juist daarover is veel minder bekend. Een review naar studies waarin melatonine minimaal zes maanden werd gebruikt, vond relatief weinig ernstige bijwerkingen. Tegelijkertijd waren er maar weinig goede, dubbelblinde en gerandomiseerde onderzoeken waarmee de veiligheid op lange termijn echt kan worden beoordeeld (2).
En precies daarom is het nieuwe onderzoek naar langdurig melatoninegebruik interessant.
Langdurig melatoninegebruik gelinkt aan hartfalen
Onderzoekers analyseerden medische gegevens van 130.828 volwassenen met chronische slapeloosheid. De resultaten werden in 2025 gepresenteerd tijdens de Scientific Sessions van de American Heart Association (3).
De helft van de deelnemers had minimaal een jaar melatonine gebruikt. Zij werden vergeleken met een even grote groep mensen met slapeloosheid bij wie geen melatoninegebruik was geregistreerd. De groepen werden zo goed mogelijk op elkaar afgestemd, onder andere op leeftijd, geslacht en verschillende bestaande aandoeningen.
Vervolgens werd gekeken wat er gedurende vijf jaar gebeurde. Van de langdurige melatoninegebruikers ontwikkelde 4,6% hartfalen, tegenover 2,7% van de niet-gebruikers. Na correctie voor verschillende factoren kwam dit neer op een ongeveer 90% hoger risico op hartfalen.
Ook ziekenhuisopnames vanwege hartfalen kwamen vaker voor: 19,0% tegenover 6,6%. Daarnaast overleed gedurende de onderzoeksperiode 7,8% van de melatoninegebruikers, tegenover 4,3% van de mensen in de vergelijkingsgroep (3).
Dat zijn behoorlijke verschillen. Toch kunnen we hier niet uit concluderen dat melatonine de oorzaak is.
Veroorzaakt melatonine dan hartfalen?
Nee, dat is met dit onderzoek niet aangetoond. Het gaat om observationeel onderzoek. De onderzoekers hebben bestaande medische gegevens geanalyseerd en daarin een verband gevonden. De deelnemers kregen dus niet willekeurig melatonine of een placebo toegewezen om vervolgens jarenlang te worden gevolgd.
Daardoor kunnen andere verschillen tussen de groepen een rol hebben gespeeld. Mensen die langdurig melatonine gebruiken, hebben mogelijk ernstigere slaapproblemen. Ook konden onderzoekers niet volledig corrigeren voor bijvoorbeeld de ernst van de slapeloosheid en bepaalde psychische aandoeningen.
Er is bovendien een praktische beperking. In de Verenigde Staten is melatonine zonder recept verkrijgbaar. Melatonine die mensen zelf kochten, stond daardoor mogelijk niet in hun medische dossier. Sommige mensen uit de groep ‘niet-gebruikers’ kunnen in werkelijkheid dus toch melatonine hebben gebruikt (3).
Daar komt bij dat de resultaten vooralsnog als ‘congresabstract’ zijn gepresenteerd. De American Heart Association benadrukt dat dergelijke abstracts niet hetzelfde peer-reviewproces hebben doorlopen als volledig gepubliceerde wetenschappelijke artikelen (3).
De juiste conclusie is daarom niet ‘melatonine veroorzaakt hartfalen’, maar dat langdurig melatoninegebruik in deze grote groep mensen met slapeloosheid samenhing met een hoger risico op hartfalen. Waarom dat zo is, weten we nog niet.
Ander onderzoek naar melatonine laat iets anders zien
Het verhaal wordt nog interessanter wanneer we naar ander onderzoek kijken. Daaruit komt namelijk helemaal niet duidelijk naar voren dat melatonine slecht is voor het hart.
Een recente systematische review (2026) en meta-analyse van gerandomiseerde onderzoeken bij mensen met hart- en vaatziekten vond geen verhoogd risico op ernstige bijwerkingen. Sommige uitkomsten wezen zelfs op mogelijke gunstige cardiovasculaire effecten van melatonine (4).
Ook een eerdere meta-analyse van gerandomiseerde onderzoeken keek naar mogelijke beschermende effecten van melatonine op het hart (5).
Dat lijkt tegenstrijdig, maar de onderzoeken zijn moeilijk één op één met elkaar te vergelijken. De gerandomiseerde studies waren veel kleiner, vonden onder gecontroleerde omstandigheden plaats en duurden doorgaans aanzienlijk korter. Het nieuwe onderzoek keek juist naar langdurig gebruik in de dagelijkse praktijk.
We weten dus nog niet goed wat jarenlang iedere avond melatonine slikken met het hart doet.
Hoe lang mag je melatonine gebruiken?
Daar bestaat geen eenvoudige grens voor. Het maakt bijvoorbeeld uit waarom je melatonine gebruikt, welke soort en dosis je neemt en hoe oud je bent.
Wel is er een belangrijk verschil tussen melatonine tijdelijk gebruiken vanwege bijvoorbeeld een verstoord slaapritme en iedere avond een supplement nemen omdat je anders niet meer denkt te kunnen slapen.
Gebruik je iets om beter te slapen? Lees dan ook wat bekend is over slaapmedicatie bij slapeloosheid.
De Europese richtlijn voor slapeloosheid uit 2023 adviseert gewone snelwerkende melatonine niet als algemene behandeling voor chronische slapeloosheid wanneer er geen probleem met het slaap-waakritme speelt. Melatonine met vertraagde afgifte kan bij mensen vanaf 55 jaar in bepaalde situaties wel worden gebruikt, volgens deze richtlijn tot drie maanden (6).
Dat is dus iets anders dan op eigen initiatief maanden of jarenlang iedere avond melatonine gebruiken.
Werkt melatonine eigenlijk bij slapeloosheid?
Dat hangt sterk af van de oorzaak van je slaapproblemen. Omdat melatonine vooral invloed heeft op de biologische klok, betekent meer melatonine niet automatisch dat je beter slaapt. Niet iedereen heeft overigens evenveel slaap nodig. Hoeveel slaap je nodig hebt, verschilt onder andere per leeftijd en persoon.
Heb je structureel moeite met slapen, dan is cognitieve gedragstherapie voor insomnia – meestal afgekort tot CGT-I of CBT-I – volgens de Europese richtlijn de eerste behandelkeuze bij chronische slapeloosheid (6).
Daarbij wordt veel breder gekeken dan alleen naar een slaapmiddel. Denk aan je slaapgewoonten, de tijden waarop je naar bed gaat en opstaat, piekeren over slaap en de associatie die je hebt ontwikkeld tussen je bed en wakker liggen.
Dat is belangrijk, want slecht slapen kan allerlei oorzaken hebben. Misschien drink je laat op de dag nog cafeïne, lig je ’s avonds te piekeren, krijg je overdag weinig daglicht of is je slaapritme steeds anders. Ook stress, alcohol, bepaalde medicijnen en lichamelijke of psychische klachten kunnen je slaap beïnvloeden.
Een supplement nemen is makkelijk. Maar wanneer slecht slapen maanden of jaren duurt, is het minstens zo belangrijk om uit te zoeken waarom je niet goed slaapt.
Lees ook: Slaap lekker! 10 adviezen voor een betere nachtrust
Moet je stoppen met melatonine?
Heb je na het lezen over mogelijke melatonine bijwerkingen de neiging om direct te stoppen? Daar geeft dit nieuwe onderzoek op zichzelf geen reden voor. Het bewijst namelijk niet dat melatonine hartfalen veroorzaakt.
Wel geeft het aanleiding om kritischer te kijken naar langdurig dagelijks gebruik, zeker wanneer je ooit zelf met melatonine bent begonnen en het inmiddels maanden of jaren automatisch iedere avond inneemt.
Gebruik je melatonine op advies van een arts of vanwege een specifieke slaap- of ritmestoornis, verander dan niet zomaar zelf je behandeling. Gebruik je het langdurig op eigen initiatief, dan kun je met je huisarts of apotheker bespreken of het nog nodig is.
Melatonine is tenslotte een hormoon met een echte biologische functie. Dat je lichaam het zelf aanmaakt en dat supplementen gemakkelijk verkrijgbaar zijn, betekent niet automatisch dat jarenlang extra melatonine slikken bewezen veilig is.
Het nieuwe onderzoek naar hartfalen is dan ook geen reden voor paniek. Het legt vooral iets anders bloot: over de gevolgen van jarenlang dagelijks melatoninegebruik weten we nog verrassend weinig.
